Askerlik görevi sırasında hastalık nedeniyle malüllük

Askerlik görevi sırasında hastalık nedeniyle malüllük

Danıştay 11. Dairesinin 2009/1824 esas- 2012/8466 karar sayılı ilamı

Er olarak askerliğini yapmakta iken geçirdiği rahatsızlık sonucu askerliğe elverişsiz duruma giren ve vazife malullüğü aylığı bağlanması isteğiyle 6.5.1996 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle 1.2.2008 tarihi itibarıyla vazife malüllüğü aylığı bağlanan davacının, aylık bağlama tarihinin, yargı kararına konu işlemin tesis edildiği tarihi takip eden aybaşı olan 1.6.1996 tarihi olarak düzeltilmesi ve geçmişe yönelik aylık farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteğiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

İstemin Özeti : Ankara 11. İdare Mahkemesi’nin 12.11.2008 tarihli ve E:2008/1376; K:2008/2295 sayılı kararının; taraflarca, aleyhlerine olan hüküm fıkraları yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : Taraflarca, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hâkimi Düşüncesi : Dosyanın incelenmesinden; davacıya, yargı kararı ile 1.6.1994 tarihi itibarıyla aylık bağlandığının kabulü ile İdare Mahkemesince, davanın kısmen reddine; dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin olarak verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, askerlik hizmetini yapmakta iken tüberküloz menenjit hastalığına yakalanması nedeniyle askerliğe elverişli bulunmayarak terhis edilen ve yargı kararı uyarınca 1.2.2008 tarihinden itibaren vazife malullüğü aylığı bağlanan davacı tarafından, aylık bağlama tarihinin yargı kararına konu işlemin tesis edildiği 1.6.1996 tarihi olarak düzeltilmesi isteğiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ve anılan işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal tutarın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen iptal kararı üzerine davalı İdarece, davacıdan maluliyet derecesini gösterir sağlık kurulu raporu istenildiği, davacının bu isteğe uygun olarak yeni sağlık kurulu raporu almadığı gibi anılan işlemin iptali istemiyle dava da açmadığı ve 19.2.2004 tarihli başvurusuna kadar suskun kaldığı, 19.2.2004 tarihinde yaptığı başvurusu üzerine tesis edilen, maluliyet derecesini gösterir sağlık kurulu raporu getirilmesi halinde aylık bağlanacağına ilişkin işlemin iptali ile 1.6.1996 -31.6.2004 tarihleri arasında uğradığını ileri sürdüğü maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle açılan davanın reddine dair Ankara 3. İdare Mahkemesi kararının Danıştay Onbirinci Dairesince onandığı, davacının, bu kez Emekli Sandığı Sağlık kurulu kararı doğrultusunda sağlık kurulu raporu almak üzere Gülhane Askeri Tıp Akademesi Baştabipliğine yazı yazılması isteğiyle 20.8.2007 tarihinde davalı İdareye başvurduğu, anılan yazı uyarınca muayenesi yapılarak düzenlenen raporun davalı İdareye gönderilmesini takiben 1.2.2008 tarihi itibarıyla davacıya vazife malüllüğü aylığı bağlandığının anlaşıldığı, buna göre davacıya 1.6.1996 tarihinden itibaren aylık bağlanmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu kısmının reddine; davacının son başvuru tarihi olan 20.8.2007 tarihini takip eden 1.9.2007 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerekirken 1.2.2008 tarihinden itibaren aylık bağlanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin bu kısmının ise iptaline karar verilmiştir.

Davacı tarafından, temyizen incelenen karara esas alınan Ankara 3. İdare Mahkemesince davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın, kararın düzeltilmesi aşamasında Danıştay Onbirinci Dairesince bozulduğu, kararın düzeltilmesi aşaması beklenilmeden verilen kararda hukuka uyarlık bulunmadığı; davalı İdare tarafından ise, Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen ve davacının vazife malülü olduğuna ilişkin kararı uyarınca 5 yıl içinde malulüyet derecesini gösterir sağlık kurulu raporu sunulmadığı, 5434 sayılı Kanun’un 116 ve 117. maddeleri uyarınca zamanaşımı hükümlerinin uygulanması gerektiği ileri sürülmekte ve İdare Mahkemesi kararının aleyhlerine olan hüküm fıkraları yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Uyuşmazlık, er olarak askerliğini yapmakta iken geçirdiği rahatsızlık sonucu askerliğe elverişsiz duruma giren ve vazife malullüğü aylığı bağlanması isteğiyle 6.5.1996 tarihinde yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin yargı kararıyla iptal edilmesi nedeniyle 1.2.2008 tarihi itibarıyla vazife malüllüğü aylığı bağlanan davacının, aylık bağlama tarihinin, yargı kararına konu işlemin tesis edildiği tarihi takip eden aybaşı olan 1.6.1996 tarihi olarak düzeltilmesi ve geçmişe yönelik aylık farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi isteğiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemine ilişkindir.

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 91. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, erlerin vazife malüllüğü aylıklarının başlangıcının bu husustaki müracaatlarını takip eden aybaşı olduğu kuralına yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının er olarak askerliğini yapmakta iken, geçirdiği tüberküloz menenjiti hastalığı sonucunda, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Eğitim Hastanesince düzenlenen 25.7.1994 tarih ve 11071 sayılı “Askerliğe elverişli değildir.” yolundaki rapor üzerine terhis edildiği, Kozan Devlet Hastanesince düzenlenen ve “Sağ-Alt Ekstremitede Menenjit Nedeni ile Hemiparezi (Orta Derecede)” tanılı ve çalışma gücünün % 40 oranında bulunmadığı yolundaki 18.1.1996 tarih ve 30 sayılı Sağlık Kurulu Raporu ve sözü edilen GATA raporu ile birlikte 6.5.1996 tarihinde vazife malullüğü aylığı bağlanması isteminin reddi üzerine açılan davada, Ankara 1. İdare Mahkemesince, hastalığın askerliğin sebep ve etkisiyle oluştuğu sonucuna varılarak davacıya vazife malullüğü hükümlerine göre aylık bağlanmamasına ilişkin işlemin iptaline karar verdiği, bu kararın uygulanmasını teminen davalı İdare tarafından, davacı hakkında Sandık Sağlık Kurulunca 1053 sayılı Vazife Malullüklerinin Nevileri İle Dereceleri Hakkında Nizamname hükümleri uyarınca karar verilebilmesi için, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Baştabipliği Sağlık Kurulunda davacının yeniden muayenesi ile nöroloji uzmanının da görüşünün alındığı son durumunu (Ektstremite fonksiyonlarının belirtildiği) bildirir yeni bir raporun istenildiği, buna ilişkin 24.9.1998 tarih ve 3048 sayılı istem yazısının davacı vekiline ve Gülhane Askeri Tıp Akademisi Baştabipliği gönderildiği, ancak davacı vekiline yapılan bildirimin normal posta yolu ile yapıldığı ve Sandık kayıtlarında söz konusu istem yazısının tebliğine ilişkin bir alındının bulunmadığı, Ankara 1. İdare Mahkemesince verilen ve davacıya vazife malullüğü aylığı bağlanmamasına dair işlemin iptaline ilişkin bulunan kararın Danıştay Onbirinci Dairesince onandığı ve karar düzeltme isteminin de reddedildiği, bu kararın davacıya 10.2.2004 tarihinde tebliği üzerine, 19.2.2004 tarihinde yeniden aylık bağlama talebinde bulunulduğu, davalı İdarece 24.9.1998 tarih ve 3048 sayılı yazı ile istenilen raporun henüz getirilmediğinden bahisle aylık bağlanamadığının belirtilmesi üzerine, davacının, 1.6.1996 – 31.3.2004 tarihleri arasında uğradığını ileri sürdüğü 29.932,97 TL. maddi zararın ve 1.4.2004 tarihinden sonraki dönemler bakımından ise her ay ödenmesi gereken vazife malulü aylığı tutarının yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle dava açtığı, Ankara 3. İdare Mahkemesinin 25.11.2009 gün ve E:2009/155, K:2009/1438 sayılı kararı ile Danıştay Onbirinci Dairesinin bozma kararına uyularak maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 1.6.1996-31.3.2004 tarihleri arasındaki mahrum kalınan 19.177,07 TL. aylık tutarının 6.4.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 1.4.2004 tarihinden sonraki dönem bakımından ise her ay ödenmesi gereken vazife malullüğü aylığının yine yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verildiği, bu arada Ankara 3. İdare Mahkemesinde açılan dava devam etmekte iken, davacının, aylık bağlanması için gerekli görülen sağlık kurulu raporu için Gülhane Askeri Tıp Akademisine yazılan yazının yenilenmesi isteğiyle 20.8.2007 tarihinde davalı İdareye başvuruda bulunduğu, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Baştabipliğince 6.12.2007 tarihinde düzenlenen raporun davalı İdare kayıtlarına 15.1.2008 tarihinde girmesi üzerine davacıya 1.2.2008 tarihi itibarıyla vazife malüllüğü aylığı bağlandığı, davacının, aylık bağlama tarihinin 1.6.1996 olarak düzeltilmesi ve geçmişe yönelik olarak mahrum kaldığı aylık tutarının yasal faiziyle ödenmesi isteğiyle 2.4.2008 tarihinde davalı İdareye yaptığı başvurunun reddi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, idari işlemlerin yargı kararıyla iptali, işlemdeki sakatlığın diğer bir ifadeyle hukuka aykırılığın yargı organı tarafından saptanması olup, kural olarak idari işlemi tesis olunduğu andan itibaren ortadan kaldırır. Böylece iptal kararının hukuksal sonucu olarak, şayet iptale konu olan işlem olumsuz bir işlem ise iptal kararı idareyi olumlu yönde bir karar alma, işlem tesis etme yükümlülüğü ile karşı karşıya bırakır.

Buna göre, davacının, Gülhane Tıp Akademisi Baştabipliğince düzenlenen askerliğe elverişli olmadığına ilişkin 25.7.1994 günlü rapor ve Kozan Devlet Hastanesince düzenlenen “Sağ-Alt Ekstremitede Menenjit Nedeni İle Hemiparezi (Orta Derecede)” tanılı ve çalışma gücünün % 40 oranında bulunmadığı yolundaki 18.1.1996 günlü sağlık kurulu raporunu ekleyerek 6.5.1996 tarihinde davalı İdareye yaptığı başvurusunun reddi üzerine açılan davada verilen iptal kararı uyarınca, 5434 sayılı Kanun’un 91. maddesi uyarınca başvurusunu takip eden 1.6.1996 tarihi itibarıyla aylık bağlanması gerekmektedir.

Öte yandan, davacının, vazife malüllüğü aylığının geç bağlanması nedeniyle uğramış olduğu zararın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; Danıştay Onbirinci Dairesince verilen bozma kararına uyulmak suretiyle Ankara 3. İdare Mahkemesinin 25.11.2009 gün ve E:2010/5001, K:2011/878 sayılı kararı ile davacının, 1.6.1996-31.3.2004 tarihleri arasında aylık bağlanmaması ve sağlık hizmetlerinden yoksun kalmış olması nedeniyle uğramış olduğu 19.177,07 TL. zararın 6.4.2004 tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte; 1.4.2004 tarihinden itibaren ise mahrum kaldığı vazife malullüğü aylığı tutarının zararın doğduğu tarih itibarıyla yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiş olup, anılan karar Danıştay Onbirinci Dairesince de onanmıştır.

Bu hukuki ve fiili duruma göre, davacıya, yargı kararı ile 1.6.1996 tarihi itibarıyla aylık bağlandığının kabulü gerektiğinden; İdare Mahkemesince, 1.6.1996 tarihinden itibaren aylık bağlanmamasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu kısmının reddine; davacıya, son başvuru tarihini takip eden 1.9.2007 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerekirken 1.2.2008 tarihinden itibaren aylık bağlanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin bu kısmının iptaline ilişkin olarak verilen kararda hukuka uygunluk bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, taraflar temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA; dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere Mahkemeye gönderilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 (onbeş) gün içerisinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.12.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Yazar hakkında

Avukat Fırat ARAS administrator

1982 yılında Adana'da doğmuştur. 2005 yılından beri hukuk sektöründe çeşitli mahkemelerde görev yapmış, 2015 yılından itibaren İstanbul Barosunda serbest avukatlık yapmaya başlamıştır. Hukuk eiğtiminin yanı sıra İşletme ve iktisat dallarında lisans eğitimi almıştır.

Bir cevap yazın